Home / Giáo dục / Bàn về cái đẹp trong văn học

Bàn về cái đẹp trong văn học

Bàn về cái đẹp trong văn học

Bài làm

Văn học là một loại hình của nghệ thuật. Đến lượt mình, nghệ thuật lệnh nằm trong lĩnh vực rộng hơn là văn hóa thẩm mỹ. Cái bản chất của thẩm mỹ được xác định trong sự tồn tại cụ thể của các phạm trù nhỏ hẹp như cái bi, cái hài, cái cao cả,… và cái đẹp là phạm trù trung tâm của mỹ học. Arixtôt viết: “ Cái đẹp nằm trong kích thước và trong trật tự, bởi vậy không có vật nào quá nhỏ,… cũng như quá lớn…mà lại có thể coi là cái đẹp.” Hec đơ nói: “ cốt lõi của toàn bộ cái đẹp là chân lý”. Còn M. Gorki thì xác định: “ cái đẹp là sự phối hợp các chất liệu khác nhau cũng như các âm, mầu, từ ngữ sao cho tác phẩm tạo ra có thể có được một hình thức tác động lên tình cảm và lí trí…khơi dậy ở con người sự ngạc nhiên, lòng kiêu hãnh…”

Cái đẹp được biểu hiện ở muôn dạng của đời sống, từ cái đẹp trong thiên nhiên, cái đẹp của những sản phẩm cho đến cái đẹp trong hoạt động, cái đẹp của con người và thể hiện tập trung nhất quan hệ thẩm mỹ của con người với hiện thực là cái đẹp trong nghệ thuật. Trong bất kỳ hoạt động nào, con người cũng sáng tạo theo những quy luật của cái đẹp, nhưng không ở đâu trong quy luật ấy, cái đẹp lại chiếm một vị trí quan trọng như trong văn chương nghệ thuật. Bởi lẽ, “ văn học, đó là tư tưởng đi tìm cái đẹp trong ánh sáng” ( Charles DuBos).

ban ve cai dep trong van hoc - Bàn về cái đẹp trong văn học

Cái đẹp trong văn chương mang sự hoàn chỉnh, tính gọt giũa, trau truốt của các yếu tố hình thức. Nhờ quá trình sáng tạo theo nguyên tắc điển hình hoá mà nhiều sự vật của hiện thực đời sống khi bước vào văn học như trải qua một khoảng cách thần diệu trở nên đẹp đẽ, cao cả. Trong tác phẩm “ Chữ người tử tù”, nhà văn Nguyễn Tuân đã xây dựng nhân vật ông Huấn Cao trở thành một điển hình của cái đẹp. Cái đẹp của ông là cái đẹp của chữ viết, cái đẹp toát lên từ một tâm hồn nghệ sĩ say mê cái đẹp, trong ngần vẻ đẹp của thiên lương, của một tinh thần bất khuất, ngang tàn, một khí phách ngạo nghễ, hơn người. Ông Huấn Cao chính là cái đẹp, một cái đẹp tài hoa và hoàn hảo đã được ngòi bút trữ tình của Nguyễn Tuân chắp cánh… Hay trong Truyện Kiều, nàng Kiều hiện ra chính là tượng trưng cho cái đẹp, một vẻ đẹp mười phân vẹn mười khiến “ hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh”… Tất cả những gì đẹp nhất, đáng trân quý nhất đã được các tác giả đưa vào xây dựng nhân vật, tạo nên những tượng đài về cái đẹp. Nghệ sĩ thường góp nhặt, thâu tóm cái đẹp khắp nơi để tạo ra cái đẹp cho tác phẩm, giúp tác phẩm hoàn thiện và hấp dẫn “ sắc đẹp ngoài cả sắc, vị ngon ngoài cả vị ngon, không thể đem mắt tầm thường mà xem, miệng tầm thường mà nếm” ( Hoàng Đức Lương).

Cái đẹp cũng mang sắc thái biểu cảm rõ rệt, có sự thống nhất giữa nội dung và hình thức thể hiện được bộc lộ ở cái đẹp của hiện thực được phản ánh. Văn học với đặc trưng là bắt rễ sâu chắc từ mảnh đất hiện thực cuộc sống nên cái đẹp trong văn chương chính là cái đẹp trong đời sống. Có thể là cái đẹp của thiên nhiên trong một áng mây trôi, một cánh bèo dạt,…; có thể là cái đẹp con người trong một vẻ đẹp khả ái, phúc hậu; cái đẹp trong tư tưởng, tình cảm. Có khi mô tả cái xấu, cái ác, tác phẩm nghệ thuật vẫn có thể trở thành đối tượng của sự cảm thụ thẩm mỹ nhờ vẻ đẹp của tư tưởng, tình cảm, vẻ đẹp của lí tưởng nhà văn đã xuất phát khi mô tả cái xấu, cái ác… Xây dựng nhân vật Thị Nở trong tác phẩm Chí Phèo, nhà văn Nam Cao có vẻ đã phá vỡ mọi quy luật của cái đẹp, của sự miêu tả nhân vật người phụ nữ khi sáng tạo Thị “ xấu ma chê quỷ hờn”, đã dở hơi, nghèo lại còn có mã hũi. Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài xấu xí ấy là cái đẹp tỏa sáng nhất. Thị chính là vị thiên sứ đã soi rọi và chiếu sáng cuộc đời đen tối của Chí Phèo- con quỷ dữ của làng Vũ Đại, tình yêu thương và bản chất thiên lương trong thị đã cứu sống cuộc đời một con người và thể hiện chủ đề tư tưởng, tài năng cũng như mơ ước của nhà văn…

Đối với tác phẩm văn học, cái đẹp biểu thị giá trị thẩm mỹ, tạo nên sự lôi cuốn và hấp dẫn riêng cho bạn đọc bao thế hệ. Qua cái đẹp, tác phẩm củng cố ở bạn đọc niềm tin vào những điều tốt đẹp, vào tương lai tươi sáng. Còn mơ ước, còn hi vọng, còn tin ở tương lai, con người sẽ vượt qua khó khăn, cải tạo hoàn cảnh, biến đổi thế giới. Đooxtoiepxki có một câu nói nổi tiếng: “ Cái đẹp cứu thế giới”. Nó không cứu thế giới bằng vật chất mà cứu bằng cách làm cho nhân loại có niềm tin ở cái đẹp, cái thiện, hướng con người đến cái chân, thiện, mỹ.

Đối với nhà văn, thiên chức hàng đầu là trở thành “ người dẫn đường đến xứ sở của cái đẹp.” Thể hiện cái đẹp, tài năng và tâm tư, tình cảm của người nghệ sĩ được bộc lộ rõ nét. Cái đẹp toát ra từ bản thân hình thức của tác phẩm nghệ thuật, trong kết cấu, bố cục, trong trình độ xây dựng nhân vật, tổ chức tác phẩm. Cái đẹp cũng toát ra từ nội dung là kết tinh của vốn sống, sự nhập tâm với cuộc đời, của tư tưởng, tình cảm, lí tưởng sống và khao khát hướng con người đến cái chân, thiện, mỹ của nhà văn. Nó làm nên giá trị bền vững, sức sống mạnh mẽ của nghệ sĩ trong trái tim nhân loại.

Check Also

top 10 bai van ta cay chuoi 310x165 - Top 10 bài văn tả cây chuối

Top 10 bài văn tả cây chuối

Việt Nam là một trong những nước quanh năm cây trái tốt tươi. Trái cây …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *