Home / Giáo dục / Lời hồi đáp của người về xuôi trong bài thơ Việt Bắc

Lời hồi đáp của người về xuôi trong bài thơ Việt Bắc

Lời hồi đáp của người về xuôi trong bài thơ Việt Bắc

Bài làm

Thơ là thư kí trung thành của trái tim, là nơi người nghệ sĩ trải lòng ký thác những tâm sự. Với mỗi nhà thơ lại có một nỗi lòng khác nhau. Nếu Xuân Diệu là khao khát sống gấp gáp, sống vội vàng để theo kịp bước đi của thời gian, thơ Huy cận là mối sầu vạn cổ, là hoài niệm của con người trước không gian mênh mông rợn ngợp, thì với Tố Hữu, tâm sự ấy là những nỗi nhớ, những luyến lưu về Việt Bắc, về người ở lại khi đã rời xa quê hương cách mạng. Trong tác phẩm Việt Bắc, lời của Tố Hữu cũng chính là lời của những cán bộ về xuôi đáp lại những ân tình của người ở lại.

Ra đời trong hoàn cảnh lịch sử năm 1945, khi chiến thắng Điện Biên Phủ, hiệp định Giơnevơ được ký kết, hòa bình lặp lại ở miền Bắc, những cán bộ cách mạng từ chiến khu Việt Bắc trở về để tiếp quản Thủ đô. Tác phẩm Việt Bắc nói chung và đoạn trích trong sách giáo khoa lớp 12 nói riêng đã thể hiện mối tâm trạng bao trùm là những nhớ nhung, lưu luyến trong giờ phút chia tay lịch sử của những người cách mạng với mối tình đầu 15 năm gắn bó khăng khít. Người ở lại cất lời trước nhắc nhở người ra đi về đạo lí ân nghĩa thủy chung, liệu rằng mình về xuôi có còn nhớ đến ta, có còn nhớ đến những kỷ niệm đắng cay ngọt bùi mà chan chứa nghĩa tình. Đáp lại quê hương Việt Bắc, những người ra đi khẳng định về tấm lòng sắc son không bao giờ có thể quên:

“ Ta với mình mình với ta

Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh

Mình đi mình lại nhớ mình

Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu”

Cặp đại từ “mình- ta” lặp đi lặp lại, đảo vị trí cho nhau tạo nên ấn tượng về sự quấn quýt hòa quyện giữa những người đi và kẻ ở. Cụm từ “lòng ta sau trước” đã khẳng định khoảng thời gian từ trước đến sau, từ quá khứ đến hiện tại ta luôn sống trong truyền thống ân nghĩa thủy chung, vẫn một lòng “ mặn mà đinh ninh” với quê hương cách mạng thân thương. Người ra đi thề nguyện về tấm lòng son sắt, rắn rỏi, cương quyết “mình đi mình lại nhớ mình” một cách tinh tế với nét nghĩa mình là ta và ta cũng là mình.

loi hoi dap cua nguoi ve xuoi trong bai tho viet bac - Lời hồi đáp của người về xuôi trong bài thơ Việt Bắc

Dù ta có trở về nơi phồn hoa đô hội thì một mảnh đời ta đã gửi lại nơi núi rừng Việt Bắc. Việt Bắc chính là quê hương, là tâm hồn, là mối tình đầu ngàn năm lưu luyến. Cho nên, nhớ về Việt Bắc là nỗi nhớ cồn cào, da diết, mãnh liệt, là nỗi nhớ những gì mơ mộng, lãng mạn của tình yêu đôi lứa nồng nàn trữ tình:

“ Nhớ gì như nhớ người yêu

Trăng lên đâu núi nắng chiều lưng nương

Nhớ từng bản khói cùng sương

Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.”

Trong ký ức của người ra đi có hình ảnh người mẹ Việt Bắc lam lũ, vất vả, dù “ nắng cháy lưng” nhưng vẫn tận tình “địu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô” để vừa nuôi con vừa nuôi bộ đội. Nỗi nhớ cũng vang lên âm thanh của lớp học i tờ bình dân học vụ, của tiếng hát lạc quan hòa vào những tiếng mõ đều đều suối xa. Nỗi nhớ hiện lên ngân dài trong mỗi điệp từ “ nhớ” với cách kết hợp từ linh hoạt: “nhớ gì…”, “ nhớ từng..” càng khắc sâu làm đong đầy nỗi nhớ người ra đi dành cho Việt Bắc. Những cảnh vật thân thương, những sinh hoạt đời thường, những địa danh quen thuộc xuất hiện trong đoạn thơ điều gợi ra những nhớ nhung xao xuyến của người về xuôi.

Ta đi ta nhớ những ngày

Mình đây ta đó đắng cay ngọt bùi

Thương nhau chia củ sắn lùi

Bato cơm sẻ nửa chăn sui đắp cùng

Nhớ người mẹ nắng cháy lưng

Điụ con lên rẫy bẻ từng bắp ngô

Nhớ sao lớp học i tờ

Đồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan

Nhớ sao ngày tháng cơ quan

Gian lao đời vẫn ca vang núi đèo

Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều

Chày đêm nện cối đều đều suối xa.”

Nhắc đến Việt Bắc là nhắc đến cội nguồn của cách mạng, là nhắc đến mảnh đất trung du nghèo khó mà nặng nghĩa tình. Nơi đây đã sinh sôi bao kỷ niệm của một thời cách mạng gian khổ nhưng hào hùn,  khiến khi đi xa làm lòng ta xao xuyến, bồi hồi và cứ thế, sợi nhớ sợi thương đan cài vào nhau như tiếng gọi “ mình ta” của lứa đôi yêu nhau. Theo dòng hoài niệm về những năm tháng kháng chiến, tác giả đã dành cho Việt Bắc những lời thơ ngọt ngào như một mối tình vang lên tiếng nhạc ngân nga với cảnh và người đầy ắp những kỷ niệm ân tình không bao giờ quên được.

“ Ta về mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình

Rừng thu trăng rọi hòa bình

Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung.”

Với Tố Hữu, những cán bộ ra đi không chỉ nhớ đến những ngày tháng gian khổ “ bát cơm sẻ nửa chăn sui đắp cùng” mà còn nhớ đến vẻ đẹp huyền thoại của hoa và người Việt Bắc. Câu thơ mở đầu là câu hỏi tu từ “ mình có nhớ ta” kết hợp với điệp từ “ta” lặp lại bốn lần và âm “ a” là âm mở khiến cho nỗi nhớ cũng ngân nga, tha thiết, nồng nàn. Nhớ về hoa, ấy là nhớ về những vẻ đẹp thơ mộng lãng mạn của thiên nhiên Tây Bắc với mùa đông hoa chuối đỏ tươi, với ngày xuân mơ nở trắng rừng , với ngày hạ rừng phách đổ vàng, với trời thu có ánh trăng hòa bình. Nhớ về người là nhớ về người dân Việt Bắc với cuộc sống vất vả nhưng lam lũ, chịu thương chịu khó. Hoa và người quấn quýt với nhau trong vẻ đẹp hài hòa đằm thắm tạo nên nét riêng biệt độc đáo cho quê hương cách mạng.  Và, hoa tuy là cảnh nhưng cũng là người bởi “ người ta là hoa của đất”.

“ Cái thuở ban đầu lưu luyến ấy

Nghìn năm hồ dễ đã ai quên”

Đoạn thơ như một lời khẳng định về tấm lòng thủy chung son sắc của những người ra đi. Các anh trở về Hà Thành, trở về thành phố với “ ánh điện cửa gương” nhưng trong tâm thức bao giờ cũng hiện lên hình ảnh của Việt Bắc với những con người, những cảnh vật, những kỷ niệm không thể phai mờ. Đoạn thơ không chỉ là nỗi lòng của Tố Hữu, cũng không chỉ là nỗi lòng của những cán bộ về xuôi mà còn thể hiện tấm lòng thủy chung, đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam ta.

Check Also

top 10 bai van ta cay chuoi 310x165 - Top 10 bài văn tả cây chuối

Top 10 bài văn tả cây chuối

Việt Nam là một trong những nước quanh năm cây trái tốt tươi. Trái cây …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *