Phân tích bài thơ Đi đường (Tẩu lộ) trích trong tập thơ “Nhật kí trong tù” của Hồ Chí Minh.

Phân tích bài th i ng (Tu l) trích trong tp th “Nht kí trong tù” ca H Chí Minh.

Hng dn

Trc bài i ng là Tt song thp b gii di Thiên Bo cho nên dù bài th i dng có t tng khái qut rng ln thì cm hng cng bt ngun t s vic c th là Bác b gii i. Nhn thc sâu sc ca Ngi trong bài th này là kt tinh ca mt chng ng i và mt chng ng dài vô cùng gian truân trên con ng cách mng ca Bác.

Bài th m ra là c s ng tình ca ngi c v nhn xét và suy ngh ca ngi i ng:

i ng mi bit gian lao

Núi cao ri li núi cao trp trùng;

Hai câu lc bát dch tht là thanh thoát hai câu tht ngôn trong nguyên tác (khó có th dch hay hn). Vy mà cng không th sánh c vi câu th nguyên tác. Câu u trong bn ch Hán có haì ch “tu l” (i ng). Hình thc ip ng ó tng cng s thuyt phc ca trit lí: “i ng mi bit gian lao”.

Câu th hai, hai ch “núi cao" là dch thoát hai ch “trùng san”. Bác cha dùng ch “cao” ây, vì bn thân ch “san” (núi) thy c ht núi này n lp núi khác, gi n s gian lao chng cht, tng tng ca ngi i ng. Cái kh ca ngi i ng là vt qua núi (cao thp gì cng mt) và càng kh hn na tng là c ngh ngi thì li thy núi khác hin ra trc mt. Nu ngi i ng không có ngh lc, quyt tâm thì d nn lòng.

Nu hai câu th u, ngi c d ng tình vi nhn xét ca ngi i ng thì hai câu sau ngi c càng d ng tình vi nim sung sng ca ngi i ng:

Núi cao lên n tn cùng,

Thu vào tm mt muôn trùng nc non.

Trong nguyên tác, n câu th th ba Bác mi dùng ch “cao” và cng ch có mt ch “cao” c nht ca bài th. Bác không mun cng iu s gian lao ca ngi i ng. Khi ngi i ng ã vt qua ht dãy núi này n dãy núi khác mà lên n nh cao tn cùng thì không gian m ra bao la, nc non bày ra trc mt và ngi i ng c hng nim hnh phúc ln lao ca ngi n nh cao là “thu vào tm mt muôn trùng nc non”.

Tính cht giáo dc sâu sc ca th Bác th hin mt cách thâm trm. Bác va cho thy ht nhng gian lao trên ng i, ngi i ng sn sàng ý chí, ngh lc và quyt tâm, Bác li va m ra nim hnh phúc vô biên khi con ngi lên n nh cao tn cùng ngi i ng có thêm sc mnh vt qua mi gian kh, th thách mà vt n mc ích cui cùng.